Stad in beeld Kaapstad

Stad in beeld Kaapstad

10 oktober 2018

Het bestaan van de Tafelbaai was de eerste zeevaarders volledig ontgaan. Zware storm, hagel en regen geselden de zeilschepen van de vroege pioniers rond de Kaap, waarbij de bemanning de grootst mogelijke moeite had om er überhaupt ongeschonden uit te komen. Hadden zij geweten van de Tafelbaai, de natuurlijke haven waarnaast later Kaapstad zou oprijzen, dan hadden zij er misschien even op krachten kunnen komen. Het waren uiteindelijk de Portugezen die deze fijne ankerplaats ontdekten. De Portugese koning doopte de kaap, bijna 50 kilometer ten zuiden van het huidige stadscentrum, Cabo da Boa Esperança (Kaap de Goede Hoop). Hij maakte gelijk aanspraak op het land, want zo deed je dat als Europese ontdekkingsreiziger in die tijd. Ongeacht wie er al woonde.

Permanente vestiging

Ondanks de strategische ligging toonde niemand echter belangstelling om er een blijvende nederzetting te stichten. Behalve enkele hoge heren van de VOC. Een zeereis van Europa naar Azië duurde destijds namelijk tussen de zes en acht maanden en het gebrek aan verse etenswaren leidde tot onrust en ziektes aan boord. Niet dat zorgen rondom het welzijn aan boord de Hollandse koopmannen ook maar enige slaaprust ontnam. Maar het hoge sterftecijfer drukte ook de winstgevendheid van de Compagnie. En dat was natuurlijk een ander verhaal! Een reis naar het oosten zou meer opleveren wanneer er voldoende verse groente, vlees en drinkwater beschikbaar waren aan boord. Bijvoorbeeld door het opbouwen van een verversingspost in Zuid-Afrika, zo ongeveer halverwege de reis. Jan Anthoniszoon van Riebeeck stelde zichzelf beschikbaar. We noteren het jaar 1652.

Jan van Riebeeck

Op het moment dat Jan van Riebeeck voet aan wal zette in Tafelbaai was er niets behalve uitgestrekt natuurschoon. Het inheemse herdersvolk, de Khoikhoi, en de San – een volk van jagers – zorgden niet voor noemenswaardige problemen. Al bleken de oorspronkelijke Afrikanen Oost-Indisch doof voor de termen ‘werken’ en ‘bezit’. Met behulp van geïmporteerde slaven slaagde Van Riebeeck uiteindelijk toch in zijn opzet. Hij bouwde Kasteel de Goede Hoop: één van de oudste nog bestaande Europese bouwwerken in het land. Zijn onvrijwillige bouwvakkers introduceerden ook een bouwstijl die later bekend is geworden als ‘Kaap-Hollandse architectuur’. De nederzetting zou uitgroeien tot de op één na grootste stad van Zuid-Afrika.

Eind 18e eeuw ging de VOC failliet en in 1806 werd Kaapstad veroverd door de Britten. De oorspronkelijke kolonisten trokken in groten getale het Zuid-Afrikaanse achterland in om zich daar als boeren te vestigen.

Bezienswaardigheden
De Groote Kerk staat op het perceel waar in 1678 de eerste kerk van Zuid-Afrika werd opgericht. Het huidige gebouw is de derde en dateert uit 1836.

  • Op het plein tussen de Herengracht en Adderley Street staat een standbeeld van Jan van Riebeeck. Dit beeld is in 1952 door de Nederlandse staat geschonken, 300 jaar na zijn aankomst in Tafelbaai.
  • Victoria & Alfred Waterfront. Het historische hart van de haven is de belangrijkste toeristische trekpleister van de stad.
  • Robbeneiland. Dit beruchte eiland is bijna 400 jaar gebruikt om gevangenen en bannelingen te herbergen. De VOC maakte
    er in het begin van de 17e eeuw een strafkolonie van. Maar het is ook een symbool van apartheid: hier heeft Nelson Mandela 18 van zijn 27 jaar gevangenschap doorgebracht.
  • De Tafelberg, gelegen op de westelijke kaap, geeft een wijds uitzicht over Kaapstad. De berg ligt meer dan een kilometer boven de waterspiegel en kan op verschillende manieren worden beklommen. Er is ook een kabelbaan.
  • Kirstenbosch National Botanical Garden
  • Two Oceans Aquarium
  • Het District Six Museum. Het Apartheidsregime besloot in 1966 dat District Six moest worden ontruimd. Nadat de mensen onder dwang waren vertrokken, werd het gebied letterlijk met de grond gelijk gemaakt.
  • Leeukop is bekend om zijn spectaculaire uitzicht over de stad, en de klim (45 minuten) naar de top is vooral populair tijdens volle maan. Seinheuwel kreeg zijn naam in de Nederlandse koloniale tijd. Vanaf deze heuvel werden seinvlaggen gebruikt om schepen te waarschuwen.
  • Het oudste gebouw van Zuid-Afrika is Kasteel de Goede Hoop. Een aanrader is de sleutelceremonie, die dagelijks om 10:00 en 12:00 uur plaatsvindt. Onder het lawaai van kanonschoten wordt het kasteel symbolisch ontsloten.
  • Mosterts molen en Nieuwe Molen: deze twee molens doen Nederlands aan.
  • Groentemarkplein, met onder andere het karakteristieke oude stadhuis.
  • Lang Straat en Kloof Straat zijn bekende uitgaansbuurten
  • Het Tuynhuys: de ambtswoning van de president.

Pas in 1910 verkregen de kolonies zelfstandigheid als de Unie van Zuid-Afrika. Na de nodige strijd werd een vredes­verdrag getekend. De Nederlandse taal, later het Afrikaans, kreeg bij deze een wettelijke status. Nog steeds is de verwantschap tussen de twee talen onmiskenbaar. Veel Zuid-Afrikaanse woorden zijn eenvoudig naar het Nederlands ­terug te herleiden. ­Misschien wel het bekendste - en tegelijkertijd meest beladen - woord is ­‘apartheid’. Het ­systeem van rassenscheiding dat pas in 1989 werd ontbonden door toenmalig president ­Frederik Willem de Klerk en Nelson Mandela.

Hollandse nostalgie

Ook in 2018 is het verleden van Kaapstad nog duidelijk voelbaar. En duidelijk terug te zien in de Hollandse en Victoriaanse architectuur. De oorspronkelijke, rechthoekige ­plattegrond waarlangs de nederzetting is ­uitgelegd, met twee hoofdassen en vierkante pleinen, is tot op de dag van vandaag bewaard gebleven in het centrum van het moderne Kaapstad. De ­bijzondere, historische sfeer in Kaapstad - met een vleugje Hollandse nostalgie - is een bezoekje meer dan waard. 

 

Welkom! Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. We gebruiken deze cookies alleen voor het verzamelen van analytische gegevens. Deze gegevens zijn volledig anoniem en uw privacy wordt hierin niet aangetast.